Leven in vrijheid

Mooi plan om iedere volwassene maandelijks een vast basisinkomen te geven en ook nog eens de basiszorg ‘gratis’ te regelen. Maar hoe gaan we dat betalen ? Belangrijkste is natuurlijk dat alle uitkeringen stopgezet worden, van WW tot AOW en van bijstand tot Wajong. Alle toeslagen verdwijnen, studiefinanciering wordt stop gezet. De organisaties die het uitvoeren kunnen ook opgeheven worden. Ministerie van sociale zaken, het UWV, de sociale diensten en de helft van de belastingdienst. Dat scheelt alvast veel, heel veel geld. Alles bij elkaar was dat 110 miljard euro in 2013.

De inkomstenbelasting wordt heel eenvoudig. Alles wat iemand met werken verdient is voor een deel vrijgesteld en daarboven geldt een vast tarief inkomstenbelasting, de zogenaamde vlaktaks. Er bestaan geen aftrekposten meer, ook lekker eenvoudig. Omdat het eerste deel van iemands inkomen vrij is van belasting is het dus direct voor de volle 100% lonend als iemand werkt. Nu is dat door de armoedeval nauwelijks interessant voor mensen in een uitkeringssituatie.

De BTW op alle producten en diensten wordt één tarief van 20%, er zijn geen vrijstellingen meer. Kerosine en vliegen worden ook belast, de vennootschapsbelasting op bedrijfswinsten gaat effectief naar 30%. Op alle financiële transacties wordt een kleine transactietaks geheven.

Meer vrijheid
Uitgangspunt is dat het basisinkomen iedereen een minimale bestaanszekerheid geeft, en dat mensen daardoor meer vrijheid ervaren om zelf te kiezen of ze willen werken, studeren, een bedrijf willen starten, vrijwilligerswerk willen doen of mantelzorg willen uitvoeren. “Het geeft mensen vrijheid en zet ze in hun eigen kracht; ze kunnen zelf keuzes maken”. “Die positieve effecten zien we in andere landen waar al geëxperimenteerd wordt.”

Het heeft vooral een positief effect op de onderkant van de arbeidsmarkt. “Er zijn in Nederland 2 miljoen mensen die thuis zitten met een uitkering. Het is een grote rijkdom dat er voor je gezorgd wordt in Nederland, dat je een uitkering krijgt. Maar je voelt je ook aan de kant gezet, je bent niet meer nodig in de maatschappij.

Met een basisinkomen is het voor die mensen makkelijker om hun eigen keuzes te maken, en bijvoorbeeld een klein baantje te nemen, wat nu niet mag naast een bijstandsuitkering bijvoorbeeld.”

ONDERBOUWING

In deze onderbouwing worden een aantal ideeën uitgewerkt en uitgangspunten benoemd. Het enige doel hiervan is om aan te tonen dat een basisinkomen zowel realistisch als betaalbaar is, ook al beweren critici van niet. Deze uitwerking is er één van de vele mogelijke. Direct doel is dat het basisinkomen steeds zichtbaarder en aantrekkelijker wordt als nieuwe invulling van sociale zekerheid en arbeidsmarkt.

 In een later stadium volgt dan vanzelf de politieke en publieke discussie over het definitieve ontwerp. We wensen dat het snel zover is, maar eerst is er werk aan de winkel om het draagvlak voor en de bekendheid met het basisinkomen te vergroten.

EENVOUD:

  • Iedere volwassene een vast basisinkomen per maand
  • Basiszorg is voor iedereen ‘gratis’ geregeld
  • Een deel van inkomen uit werk/onderneming is vrij van belasting, daarboven één belastingtarief.
  • Ouders ontvangen een maandelijkse bijdrage per kind onder de 18 jaar

UITGANGSPUNTEN:

  • Meer vertrouwen in eigen kracht van mensen, minder achterdocht en controle.
  • Geen uitzonderingen of keuringen meer, iedere relatie tussen inkomen en beperking behoort tot het verleden.
  • Geen uitkeringen, aftrekposten en toeslagen meer. Alleen een vorm van kinderbijslag blijft.
  • Basisinkomen is er voor iedereen, rijk en arm ! Geen onderscheid.
  • Vlaktaks moet onder 50% blijven, iemand moet altijd meer dan de helft overhouden van zijn zelf verdiende euro.
  • Mensen zijn niet verplicht tot werk of tegenprestatie.
  • Mensen mogen met zovelen samenwonen als ze zelf willen. Geen bizarre, vernederende controles meer op tandenborstels.
  • Basisinkomen is onvoldoende voor levensonderhoud, er blijft een prikkel tot werken en/of samenleven. Kracht van creativiteit en levenslust bij mensen weer laten bloeien.
  • Belastingvrij inkomen bovenop basisinkomen is bedoeld om onderkant arbeidsmarkt maximaal te stimuleren. Zoveel werk dat nu blijft liggen of onbetaalbaar is. Werken moet maximaal lonend zijn. Geen armoedeval, maar iedere verdiende euro is meteen voor de werkende.
  • Basiszorg voor iedereen collectief geregeld.
  • Meebewegen met steeds flexibelere arbeidsmarkt. Toename flexwerkers, uitzendkrachten en zzpers is gegeven.
  • Pensioenpremies van werkgever zijn niet meegenomen in inkomsten en belastingberekening. Pensioenstelsel blijft hetzelfde.
  • Er verandert niets aan de ondersteuning die mensen vanuit de zorg kunnen ontvangen. Van thuiszorg tot de instelling voor gehandicapte of oudere, die blijven gewoon zoals ze nu zijn.
  • De financiële gevolgen van veranderend gedrag als gevolg van het basisinkomen zijn niet becijferd. Uitgangspunt bij berekeningen is (een) gelijkblijvende inkomens(verdeling)
  • Dit initiatief is een idealistisch, maatschappelijk betrokken initiatief, gelieerd aan partij ODVN zonder winstoogmerk.

DEKKING:

Om het basisinkomen betaalbaar te maken en de inkomstenbelasting niet te hoog te maken is gekozen voor alternatieve, nieuwe belastinginkomsten. Deze zijn niet uit de lucht gegrepen. Over iedere nieuwe bron van inkomsten bestaan serieuze studies, een vergelijkbare belasting in een ander land of een Europees initiatief.

  • Kerosine en vliegen belast met accijnzen en BTW: 2 miljard extra
  • Moderne BTW, één tarief van 20%: 12,7 miljard extra
  • BTW-vrijstellingen vervallen, extra BTW uit financiële sector: 4,6 miljard extra
  • Effectief % vennootschapsbelasting van 23,7 naar 30%: 3,5 miljard extra
  • Financiële Transactie Tax (Tobintax): 5 miljard extra
  • Jongeren van 18 t/m 23 groeien naar volledig basisinkomen, ieder volgend jaar 100 euro/maand erbij. bespaart 3,6 miljard
  • Extra belasting grootverbruikers energie en milieuvervuiling: 2,5 miljard extra

AANVULLENDE IDEEËN:

Met de volgende ideeën kunnen meer voordelen behaald worden uit de overgang naar een basisinkomen. Meer betaald werk, nieuwe deeltijd-banen.

  • Minimumuurloon wordt voor iedereen 7,50 euro per uur. Meer werk, wat nu blijft liggen, wordt betaalbaar.
  • Werkgever kan werknemer altijd ontslaan met opzegtermijn van 3 maanden, eventueel oplopend tot 6 maanden bij langer dienstverband.
  • Doorbetaling bij ziekte is 50% van salaris.
  • Onderscheid tussen werknemer en zzp-er verdwijnt steeds meer. Er ontstaan meer hybride vormen. Niet tegenhouden, maar toejuichen.
  • Eventuele aanvullende vormen van inkomen bij ziekte of arbeidsongeschiktheid door mensen zelf te organiseren.
  • Er kan ook eenvoudiger gewoond gaan worden, bestemmingsplannen aanpassen.

Woningcorporaties die zich meer richten op eenvoudiger en betaalbare wooneenheden en/of groepswonen.

VERWACHTE EFFECTEN OP GEDRAG

  • Veel mensen worden bevrijd van uitkering en negatieve etiketten.
  • Er is altijd een financiële basiszekerheid waar mensen op kunnen vertrouwen.
  • Deelname aan arbeidsproces wordt voor meer mensen een vrijere keuze. Meer zelfsturing op soort baan en aantal uren.
  • Mensen kunnen niet meer verdwalen in het oerwoud van toeslagen, al dan niet terecht toegekend, aftrekposten, regelingen
  • Positieve maximale prikkel om te werken voor mensen die nu nog ‘vastzitten’ in uitkering. Armoedeval bestaat niet meer.
  • Meer mensen gaan eerder samenwonen, of in woongroep om met elkaar een stuk bestaanszekerheid te creëren.
  • Er ontstaat meer ruimte voor zorg voor kinderen, mantelzorg, vrijwilligerswerk, sport en spel.
  • Het monopolie van betaalde arbeid als zou het de hoogste vorm van zingeving zijn zal verminderen.
  • Werknemer zal alerter zijn op eigen toegevoegde waarde voor werkgever.
  • Werknemer zal actiever worden in eigen ontwikkeling en scholing.

Is leven in echte vrijheid iets voor je? Schrijf je hier gratis in of, nog beter, word direct lid en bouw mee aan een vrij Nederland.